PIPAC (Basınçlı Aerosol Kemoterapi) Nedir?

PIPAC , karın zarı (periton) kanserlerinin tedavisinde kullanılan yenilikçi bir kemoterapi yöntemidir.
Bu yöntem, özellikle ileri evre kanser hastalarında yaşam kalitesini artırmak ve yaşam süresini uzatmak amacıyla uygulanır.

PIPAC Tanımı ve Amacı

PIPAC, kemoterapi ilaçlarının karın boşluğuna basınçlı aerosol şeklinde verilmesini sağlayan bir tedavi yöntemidir.

Bu yöntem, geleneksel kemoterapiden farklı olarak:

‘’Düşük dozda ilaç kullanımı ile sistemik yan etkileri azaltır’’
‘’Laparoskopik (kapalı) bir teknikle uygulanır ve hastanın iyileşme süreci hızlıdır ‘’
‘’Kanser hücrelerine yüksek konsantrasyonda ilaç ulaşmasını sağlarken, sağlıklı dokulara zararı minimaldir’’

PIPAC Hangi Hastalıklarda Kullanılır?

PIPAC, peritoneal karsinomatoz (karın zarına yayılmış kanser) durumlarında tercih edilir.

Başlıca uygulandığı kanser türleri:

Yumurtalık (over) kanseri,
Mide kanseri,
Kalın bağırsak (kolon) kanseri,
Pankreas kanseri,
Apandisit kaynaklı kanserler

PIPAC Nasıl Uygulanır?

Laparoskopik Girişim: Karın bölgesine 1-2 küçük kesi açılarak karbondioksit gazı ile karın şişirilir.

Aerosol Kemoterapi: Özel bir cihaz (Kapnopen) ile kemoterapi ilacı basınçlı aerosol olarak karın içine püskürtülür. İlaç dozu, damardan uygulanan kemoterapinin 1/10’u kadardır.

İlaç Dağılımı: Aerosol form sayesinde ilaç, karın boşluğunda homojen şekilde yayılır ve tümör dokusuna derinlemesine nüfuz eder.

Süreç: Tedavi yaklaşık 30 dakika sürer ve hasta genellikle ertesi gün taburcu edilir

PIPAC Avantajları

Minimal Yan Etki: Bulantı, kusma, saç dökülmesi gibi klasik kemoterapi yan etkileri çok daha az görülür.

Etkinlik: Tümör kitlesinde küçülme ve hastaların yaşam süresinde uzama sağlanabilir.

Tekrarlanabilirlik: Tedavi 6 hafta aralıklarla 3-10 seans tekrarlanabilir .

PIPAC ve HIPEC
Arasındaki Temel Farklar

Amaç ve Kullanım Senaryoları Farkları:

HIPEC: Küratif (tedavi edici) amaçla kullanılır. Cerrahi olarak tümörlerin çıkarılmasından (sitoredüktif cerrahi) sonra, karın boşluğuna ısıtılmış kemoterapi solüsyonu verilir. Mikroskobik kanser hücrelerini yok etmeyi hedefler.

PIPAC: Palyatif veya neoadjuvan (cerrahi öncesi tümör küçültme) amaçlıdır. Laparoskopik yöntemle, kemoterapi ilacı aerosol (gaz) formunda basınçla püskürtülür. İleri evre veya cerrahiye uygun olmayan hastalarda tercih edilir.

Prosedür ve İnvazivlik Farkları:

HIPEC: Küratif (tedavi edici) amaçla kullanılır. Cerrahi olarak tümörlerin çıkarılmasından (sitoredüktif cerrahi) sonra, karın boşluğuna ısıtılmış kemoterapi solüsyonu verilir. Mikroskobik kanser hücrelerini yok etmeyi hedefler.

PIPAC: Palyatif veya neoadjuvan (cerrahi öncesi tümör küçültme) amaçlıdır. Laparoskopik yöntemle, kemoterapi ilacı aerosol (gaz) formunda basınçla püskürtülür. İleri evre veya cerrahiye uygun olmayan hastalarda tercih edilir.

Hasta Uygunluğu:

HIPEC: Tümörlerin cerrahiyle tamamen çıkarılabildiği, düşük peritoneal kanser indeksine (PCI) sahip hastalar için uygundur.
Örn: apendiks, over, kolorektal kanserler.

PIPAC: Cerrahiye uygun olmayan, yaygın peritoneal metastazı olan veya sistemik kemoterapiye dirençli hastalarda kullanılır.
Örn: mide, pankreas, mezotelyoma.

Tekrarlanabilirlik ve Yan Etkiler:

HIPEC: Genellikle tek seferlik bir prosedürdür. Yan etkiler arasında enfeksiyon, böbrek disfonksiyonu ve uzun iyileşme süresi sayılabilir.

PIPAC: Birden fazla kez (6-8 hafta aralıklarla) uygulanabilir. Sistemik yan etkileri daha azdır (bulantı, hafif karın ağrısı)

Etkinlik ve Klinik Sonuçlar:

HIPEC: Genellikle tek seferlik bir prosedürdür. Yan etkiler arasında enfeksiyon, böbrek disfonksiyonu ve uzun iyileşme süresi sayılabilir.

PIPAC: Birden fazla kez (6-8 hafta aralıklarla) uygulanabilir. Sistemik yan etkileri daha azdır.(bulantı, hafif karın ağrısı)

HIPEC ve PIPAC;
birbirinin alternatifi değil, farklı hasta gruplarına hitap eden tamamlayıcı yöntemlerdir.
Doğru seçim için tümör tipi, yaygınlık ve hasta performans durumu değerlendirilmelidir.